fbpx

Dbanie o prawidłowe trawienie na co dzień to jedno. Ale co zrobić, jak już zjesz coś, co spowoduje niestrawność? Albo gdy czeka Cię długa podróż samolotem i z doświadczenia wiesz, że odbije się to na Twoim trawieniu? Przygotowałam dla Ciebie mini kompendium domowych środków, dzięki którym z problemami trawiennymi będziesz mogła radzić sobie również doraźnie.

Przyznam, że nie przepadam za pisaniem tego typu poradników. Powinnaś jeść to i to…, na przeziębienie stosować … , a na zaparcia…

Od gotowych przepisów (nawet w kuchni) wolę tłumaczyć proces i pomagać zrozumieć zależności, jakie występują pomiędzy tym, co namacalne – np. naszym samopoczuciem – a tym co niewidoczne gołym okiem.

Wiem jednak, że ta konkretna i praktyczna wiedza, szczególnie na temat Ajurwedy, nie jest wystarczająco rozpowszechniona i grzechem byłoby trzymać ją tylko dla siebie. Zwłaszcza dziś, gdy wysoka odporność i co się z tym wiąże, niezakłócona praca jelit, są na wagę złota.

Dlatego oddaję w Twoje ręce to mini kompendium prostych, ale skutecznych sposobów, które pomogą Ci pozbyć się dolegliwości trawiennych.

 Powinnaś wiedzieć … 

GAZY, WZDĘCIA CZY ZAPARCIA TO TYPOWE OBJAWY ZABURZENIA DOSZY VATA.

MOGĄ BYĆ SPOWODOWANE NA PRZYKŁAD NIEWYSTARCZAJĄCĄ ILOŚCIĄ WYPIJANEJ WODY, NIEODPOWIEDNIĄ DIETA LUB ZBYT MAŁĄ ILOŚCIĄ BŁONNIKA W DIECIE.

Pierwszy krok

Dlatego nawet jeśli dominuje u Ciebie inna dosza, kiedy zauważysz takie objawy, powinnaś czasowo przejść na dietę równoważącą Vata. W skrócie można powiedzieć, że powinnaś włączyć do swojej diety przede wszystkim ciepłe, odżywcze, rozgrzewające i lekkostrawne potrawy, takie jak zupy, gulasze, dania zbożowe itp. Używaj również dobrej jakości tłuszczy i rozgrzewających przypraw, jak cynamon, czosnek, kminek czy imbir. Unikaj surowego i dbaj o regularność posiłków.

Więcej na ten temat przeczytasz w tym artykule.

 6 sprawdzonych sposobów… 

NA ZAPARCIA, NIESTRAWNOŚĆ I WZDĘCIA

1.

Owoce bogate w błonnik

Jest kilka rodzajów owoców, które dzięki wysokiej zawartości błonnika będą miały delikatnie przeczyszczające działanie. Należą do nich na przykład dojrzałe banany, które dobrze nawilżają jelita. Wybieraj te ekologiczne. Równie skuteczne jest awokado, najlepiej zjedzone wieczorem. Sprawdzi się dobrze także jako część posiłku w podróży. Kolejny owoc to jabłko – jedz najlepiej obrane ze skórki, dokładnie przeżuwając, około godzinę po głównym posiłku. I wreszcie dość znany sposób, czyli suszone śliwki. Najlepiej uprzednio namoczone i niesiarkowane.

Owoców staraj się nie mieszać z innymi produktami. Trawią się szybciej i zaczynają fermentować, powodując wzdęcia, gazy i procesy gnilne.

Z uwagi na dużą zawartość cukru najlepiej jeść je do południa, a już na pewno przed zmrokiem. Wtedy wątroba lepiej sobie z nimi radzi.   

2.

Triphala

Triphala to mieszanka trzech silnych ziół ajurwedyjskich (słowo triphala dosłownie oznacza trzy owoce). Według Vasanta Lada, światowej sławy lekarza Ajurwedy triphala jest jednym z najlepszych środków na zaparcia. Jest skuteczna i odpowiednia dla wszystkich trzech dosz. 

Jest dostępna w formie proszku lub tabletek. Najlepiej stosować ją późnym wieczorem (przed pójściem spać). Ważne, aby triphalę popijać ciepłą (gorącą) wodą. Na niektóre osoby działa moczopędnie, wtedy lepiej zażyć ją wcześnie rano – idealnie pomiędzy 4 a 5 lub tuż po przebudzeniu. Podstawowa dawka to 1-2 tabletki lub 1 łyżeczka triphali w proszku namoczona na 5-10 minut w filiżance gorącej wody.

Trihpalę bez problemu znajdziesz na rynku polskim – w dobrych aptekach lub przez Internet. Zwracaj uwagę jednak, aby była to triphala wysokiej jakości. Jedna kapsułka powinna zawierać minimum 500 mg, a w składzie powinny znajdować się trzy zioła (w równych proporcjach): amalaki, haritaki, bhibitaki.

Uwaga! Triphali nie można stosować w trakcie ciąży.

3.

Tonik imbirowy

Po ciężkostrawnym lub obfitym posiłku kawałek świeżego imbiru zetrzyj na tarce i przez gazę wyciśnij z niego sok (ok. 50 ml). Dodaj 1-2 łyżeczki soku z cytryny i odrobinę miodu do smaku. Taki tonik pobudzi do pracy Agni czyli ogień trawienny.

Przepis pochodzi z książki „Leki z roślinnej apteki” K. M. Szaciłło

Pisałam o tym wcześniej, ale przypomnę, że po ciężkostrawnym posiłku, nie bój się ominąć kolejnego posiłku np. śniadania, jeśli nie odczuwasz głodu. W ten sposób dasz organizmowi szansę na poradzenie sobie z większym niż zwykle obciążeniem.

4.

Ciepłe mleko z ghee

To łagodny, ale skuteczny sposób, który najlepiej sprawdzi się u osób typu Vata i Pitta (osoby typu kapha powinny ograniczać lub unikać). 

Wieczorem do szklanki ciepłego mleka dodaj łyżeczkę ghee, czyli masła klarowanego. Oba składniki powinny być dobrej jakości. Masło najlepiej klarować samemu. Jeśli mieszkasz w mieście o dobrej jakości mleko bardzo trudno. Ponadto kwestią kontrowersyjną jest czy po okresie dziecięcym w ogóle potrzebujemy mleka, tym bardziej pochodzące od ssaka innego gatunku. Dlatego ja polecam mleko roślinne. Najlepiej się sprawdzi owsiane (owies zawiera dużo błonnika i ma właściwości nawilżające). Taki napój nawilży Twoje jelita i jak to napisali Karolina i Maciej Szaciłło w książce „Leki z roślinnej apteki”, „rano wszystko pójdzie jak po maśle”

5.

Napary ziołowe

Napary z wybranych ziół i przypraw są świetnym pomysłem w przypadku dolegliwości jelitowych. Możesz zrobić napar gotując przyprawy przez kilka minut na ogniu lub w wersji instant po prostu zalać zioła w gotowych torebkach (jak herbatę). Szałwia i kmin rzymski pobudzą ogień trawienny, a rumianek i koper włoski rozkurczą mięśnie gładkie jelit i złagodzą objawy zaparć. Cynamon i kardamon to kolejne przyprawy, które spełnią swoją rolę, a dodatkowo dodadzą przyjemnej słodyczy i miłego aromatu. Być może krzywisz się na myśl o piciu naparu z kminku, ale uwierz, że twój przeciążony układ trawienny, szybko się odwdzięczy.

6.

Siemię lniane 

Jedną łyżkę nasion siemienia lnianego zalej wrzątkiem i odstaw na kilka minut. Po tym czasie wypij napar razem z nasionami. Najlepiej stosować wieczorem przed pójściem spać.

 Jak poradzić sobie … 

ZE ZGAGĄ I NADKWASOTĄ

Jeśli cierpisz na tego typu dolegliwości, powinnaś wiedzieć, że to typowe objawy nierównowagi doszy Pitta, czyli nadmiaru elementu ognia.

Według wspomnianego już dr Vasanta Lada, stosunkowo łatwo kontrolować je za pomocą naturalnych środków. Najbardziej skutecznym jest picie soku z aloesu – prewencyjnie w regularnych odstępach czasu oraz doraźnie ze szczyptą sody oczyszczonej. Taka mieszanka będzie miała natychmiastowy efekt łagodzący.

Najwyższej jakości aloes na rynku oferuje firma Forever Living i ten Tobie polecam.

Możesz również wymieszać kilka łyżeczek soku z cytryny z ok. ½ łyżeczki cukru i dodać do tego ¼ łyżeczki sody oczyszczonej. Kiedy mikstura zacznie musować, wypij ją od razu.

Poza tym stosuj dietę łagodzącą doszę pitta. Wyłącz ze swojej diety ostre, pikantne i smażone potrawy, a także ogranicz kiszonki, cytrusy, pikle i produkty fermentowane – więcej informacji na temat diety dla Pitta znajdziesz tutaj

JAK DBAĆ O TRAWIENIE W TRAKCIE PODRÓŻY?

Jakiekolwiek przemieszczanie się podnosi poziom Vata, a już szczególnie robi to lot samolotem. Do tego w podróży często jemy byle jak i niewystarczająco się nawadniamy. Jeśli podróżujemy daleko, nakłada się na to jeszcze nagła zmiana strefy czasowej. W związku z tym wiele osób po dłuższej podróży ma problemy z zaśnięciem, zaparciami, bólami głowy i obniżonym samopoczuciem. Najsilniej objawy te odczuje osoba, u której dominuje dosza Vata.

Ajurweda podpowiada, co robić, aby zminimalizować negatywne skutki podróży. Przede wszystkim zadbaj o odpowiednie nawodnienie – zarówno przed, jak i w trakcie podróży. Najlepiej, aby to była ciepła, przegotowana woda. Możesz do niej dodać sok z cytryny lub plasterek imbiru.

Jeśli możesz, zabierz swoje jedzenie. W trakcie podróży unikaj kawy i innych napojów, zawierających kofeinę, ponieważ będą Cię wysuszać i dodatkowo podnosić Vata. Nie pij również alkoholu, który spotęguje jet lag.  

Wieczorem zażyj triphalę (patrz wyżej). Jeśli nie masz uczulenia na sezam, po kąpieli wysmaruj się tłoczonym na zimno olejem sezamowym (możesz zabrać ze sobą w małej buteleczce). Olej wmasuj również w stopy i śpij w ciepłych skarpetkach. Karolina i Maciej Szaciłło w książce “Leki z roślinnej apteki” polecają również, aby wacik nasączony olejem sezamowym umieścić w uchu na czas lotu (podróży).

O tym również warto pamiętać … 

Daj sobie czas (o poranku)

Rano jelita są najbardziej nawilżone i to jest naturalny czas na wypróżnienie – pod warunkiem, że nie będziemy im w tym przeszkadzać. Największym wrogiem jelit o poranku jest pośpiech. Daj sobie i swoim jelitom czas na rozruch i wypracuj nawyk porannych wypróżnień – siadaj na toalecie, nawet jeśli nie czujesz parcia. Pamiętaj, że twój organizm potrzebuje czasu, żeby się przystosować.

Wieczorem jelita nie są już tak nawilżone, więc wypróżnienie nigdy nie będzie pełne i będzie wymagało więcej wysiłku.

Obserwuj swoją kupę

Dla mnie to zupełnie naturalne, ale myślę sobie, że jeśli dopiero zaczynasz poważnie myśleć o swoim trawieniu, może to być dla Ciebie zaskakujące, a może nawet obrzydliwe. Sprawa jest jednak poważna. Naukowcy stworzyli nawet specjalną skalę zwaną Bristolską Skalą Uformowania Stolca (BSF). Uważna obserwacja stolca pozwoli Ci szybko wyłapać objawy nierównowagi i odpowiednio zareagować.

Tutaj możesz zobaczyć skalę. Idealna kupa to typ 4 i typ 5.

Idź za potrzebą

Nie wstrzymuj parcia. Wiele osób to robi, ponieważ na przykład nie chce korzystać z toalet publicznych albo krępuje się robić kupę w miejscu pracy. Na dłuższą metę to bardzo szkodliwe, ponieważ prowadzi do zaburzeń w regulacji wypróżnień. Zakłócona zostaje komunikacja pomiędzy zwieraczem zewnętrznym a zwieraczem wewnętrznym odbytu.

Zwieracz wewnętrzny nie podlega naszej woli i za każdym razem, gdy stolec zostaje uformowany, otwiera się szturmując wyjście. Na straży stoi jednak zwieracz zewnętrzny. Mięsień, nad którym mamy kontrolę i który otwiera się w zależności od okoliczności i naszej decyzji o tym, czy to właściwy moment na zrobienie kupy. Jeśli zwieracz zewnętrzny regularnie i apodyktycznie blokuje zwieracz wewnętrzny, ten mówiąc kolokwialnie głupieje i z czasem zaczyna pracować nieprawidłowo, a to nie wróży nic dobrego.  

Zadbaj o swoją wygodę

Nie noś rzeczy uciskających twój brzuch i krępujących Twoje ruchy. Ściśnięte jelita nie mogą swobodnie i efektywnie pracować.

Ważne !

Pamiętaj, że wiele ziół i substancji roślinnych ma silne właściwości. Jeśli cierpisz na jakiekolwiek dolegliwości, przed wprowadzeniem jakichkolwiek zaleceń, powinnaś skonsultować się ze swoim lekarzem lub lekarzem Ajurwedy. Szczególną ostrożność powinnaś zachować również, jeśli jesteś w ciąży. Wtedy wiele substancji i środków jest przeciwskazanych – również w przypadku zaparć, choć są one częstą ciążową dolegliwością.

Jednym z łagodnych i skutecznych specyfików, który mogą stosować kobiety w ciąży jest ciepłe mleko z ghee lub łyżeczką babki płesznik (pite wieczorem).

Artykuł opracowałam na podstawie mojej najlepszej aktualnej wiedzy oraz dwóch książek:

– Vasant Lad “The complete book of home remedies” – książka dostępna jest również w języku polskim pod tytułem “Księga domowych środków leczniczych” i uważam, że każdy powinien mieć jeden egzemplarz w domu).

– Karolina i Maciej Szaciłło “Leki z roślinnej apteki”

Wykonaj test

Dzięki niemu dowiesz się, jaką doszą jesteś oraz otrzymasz indywidualny raport z cennymi wskazówkami, które będziesz mogła wdrożyć do swojego życia od zaraz.